Nu’udar estudante ida, ita iha dever no obrigasaun mak estuda. Hakarak sai susesu tenki aprende, aprende, no aprende!!! Atividade saida deit mak iha eskola ita tenki esforsu-an tuir tamba buat hirak ne’e iha vantajen ba ita iha futuru be mai. Ita mak nu’udar abut ba nasaun ida ne’e, “Aihun ida sei la hamrik wainhira nia abut laiha”. Tan ne’e usa didiak oportunidade ida ne’ebe mak iha, hodi aprende nafatin. Tenik Sandra.
Liafuan murak ne’e husi Aluna ho naran kompletu Sandra Pinto, estudante finalista atual husi ESG NKS Lospalos, nu’udar estudante feto bonita ida ne’ebé matenek/intelijente iha ninia eskola, tuir atividade extrakurikular hanesan: akolita iha Parokia S.Paulo Lospalos, corro iha eskola no igreja, sai MC ou protocolo iha içar bandeira nacional iha eskola no iha loron bo’ot sira, no mos sai chefe da turma iha 12o ano.
“Hanesan aihun ida ne’ebe hamrik metin iha nia pozisaun, tamba suporta husi abut ne’ebe metin, hodi buka bee para sustenta ninia moris, iha tempu saida deit, nia sanak no tahan sai matak malirin, sai fatin mahun ba animal no ema sira ne’ebe besik nia”. Tenik Sandra.
Sandra Pinto, nu’udar feto bonita no potensial ida husi Ponta Leste, Suco Fuiloro, Postu Administrativu Lospalos. Oan husi Pedro Rodrigues no Regina Pinto ne’e moris iha Lospalos, iha loron 27 Julho 2007.
Feto bonita ne’e ho naran naran estimada ka naran bolu “Sandra”, husi nia familia no kolega sira, agora dadauk sai estudante finalista husi eskola ESG Nino Konis Santana de Lospalos.

Nia moris husi familia ida ne’ebé nakonu ho domin, maski nia oan kiak husi kiik kedas, tamba nia Mãe fila hikas uluk ona ba Aman nia kadunan santu, tan ne’e nia Apa, bin no maun sira ne’ebe sempre fo suporta no fo hanoin kona ba prinsipiu moris nian, oinsa respeita ema seluk, oinsa ajuda pai, bin no maun sira iha uma, oinsa uja didi’ak tempu, no sempre agradese ba buat hotu ne’ebé iha, no sempre estuda maka’as nune’e bele sai susesu iha futuru, no hadomi Maromak.
Oan feto ikun husi maun-alin nain hitu (7) ne’e, moris husi familia ida ne’ebe simples no tau importansia maka’as ba edukasaun, wainhira Nia sei kiik nu’udar labarik orfaun ona, tan ne’e nia esforsu-an hodi aprende no kuriosu tebes, hodi hakarak hatene buat hotu-hotu, hetan suporta husi nia bin no maun sira.
Feto bonita ne’ebe nia mehi hakarak sai Juiz ne’e, hahu nia estudu Pré Escolar to’o Ensino Básico 1o no 2o Ciclo iha 30 de Agosto Lospalos, no termina iha tinan 2019. Tempo la’o nafatin nia kontinua ninia estudo iha Pré-Secundário/Ensino Básico 3o Ciclo, iha EBC Centro Lospalos durante tinan tolu no termina iha tinan 2022, no hetan 1o no 2o classificado.
Tempu kontinua la’o nafatin, Nia hakat ba Ensino Secundário Geral Nino Konis Santana Lospalos iha tinan 2023, hodi hili Programa CT (Ciência Tecnologia) no oras ne’e dadaun nia sai finalista atu tuir Exame Nacional iha tinan 2025. Ho rezultado positivo ne’be nia hetan durante ne’e, sempre hetan primeiro no segundo lugar iha ninia turma laran, sai nu’udar pioneiro exemplar ba nia kolega sira seluk hodi tuir ninia ain fatin.
Nudar Pai, bin no maun ne’ebé sempre estima nia tamba oan ikun, sempre fó motivasaun no korajen ba Nia atu bele estuda no estuda nafatin to’o hetan susesu iha futuru ne’ebe diak. Husi rezultadu estudu ne’e mak nia hatudu iha eskola katak, hahú husi ensino básico mai to’o secundário sempre sai primeiro no segundu lugar, iha nia viajen estudu nian. Pai, bin no maun sira sempre fo motivasaun atu ba eskola tenke esforsu-an estuda maka’as, dixiplina, rona no respeita mestre mestra sira.
Feto bonita no ativa ne’e ho vontade bo’ot hakarak haklean nia kuñsimentu, nune’e nia kontinua nia estudu iha iha Eskola Secundária Geral (ESG) Nino Konis Santana Lospalos iha tinan 2023 to’o agora. Durante Eskola, Sandra ho fitun Leo ne’e sempre hetan klasifikasaun diak no hetan premiu balun husi eskola.
Loron sempre muda ba kalan nu’udar prosesu aprendijazen ida ne’ebé Sandra hasoru, dala ruma hetan valor diak, maibe dala ruma mos hetan valor la tuir nia hakarak, maibe nia sempre hetan motivasaun husi nia familia liu-liu nia Pai, bin no maun sira.
Nia nudar feto ikun husi bin no maun-alin nain hitu, Nia sempre hetan suporta no motivasaun husi ninia apa, bin no maun sira, ne’ebe fó apoiu materiál no spiritual balun ba nia atu bele kompleta nia nesesidade baziku no eskola nian. Nune’e iha eskola nia hetan fiar husi nia kolega sira sai chefe da turma durante hala’o ninia estudu iha 12o ano.
Normalmente oan ikun ne’e ho manhozo, maibe ida ne’e la akontese ba nia, ho suporta familia nian, liu liu nia Bin ne’ebe mos sai Mãe ba nia halo Sandra konsege tuir atividade sira hanesan, kooru eskola nian, igreja no organizasaun naun formal balun, hanesan akolitu iha grupo akolitu nebe serbi kreda iha parokia S.Paulo Lospalos.
Feto bonita ne’ebe gosta halimar game ne’e, lakohi lakon ho kolega sira iha estudo, tan ne’e materia hotu-hotu importante ba nia atu estuda, tamba iha interligadu no sai útil iha future be mai, tan ne’e nia la husik ida no kaer metin ida. Maibe ba nia materia hirak ne’e hotu-hotu importante, tan ne’e nia fahe tempu hodi estuda materia hirak ne’e, maske difisil maibe sempre koko no tenta nafatin atu estuda, nune’e nia rezultadu ikus sai primeiru no segundu lugar nafatin iha ninia turma. Iha sala laran nia sempre ativa hodi halo exercicio iha oin wainhira professor sira fo tempu, nune’e mos nia hala’o nia kna’ar nudar chefe da turma hodi lidera kolega sira.
“Liu husi atividade hirak ne’e ha’u aprende buat barak, sai nu’udar oportunidade ida ne’ebe mak iha, ita uza hodi halo diak ba kolega sira no respeita mestre sira tamba era agora ne’e era tecnologia digital, no modernu, tan ne’e ita tenki utiliza tecnologia ne’e ba buat sira ne’ebe diak, la’os ba fali buat a’at, no la respeita ba manorin sira. Uza oportunidade didiak atu nune’e labele arepende bainhira hare ema seluk susesu, tamba buat ne’e sei la repete fali”. Tenik Sandra.
Liu husi Sandra nia esperiensia hirak ne’e bele mos sai referênsia ba ema seluk liu-liu estudante sira, atu bele tuir nia ain fatin, nu’udar estudante diak, potensial, inteligente, exemplar, ba kolega sira seluk, sai oan osan mean ba professores sira iha ninia eskola, inan-aman, bin no maun sira iha uma no públiku.
Liu husi meius ida ne’e nia hato’o mos ninia mensajem ba nia alin sira 10o ano no 11o ano atu esforsu-an hodi estuda maka’as, tamba estudante ita nia dever mak estuda. Hakarak sai susesu iha futuru tenki aprende, aprende no aprende nafatin.
By Prof.EdoSantos’25