
Segunda-feira, dia 9 fevereiru 2026, tuku 8-9 dadersan, realiza breafing Konselu Professores nian iha aula professores ESG NKS Lospalos.
Iha breafing ne’e nia laran koalia asuntus barak ne’ebe fo sai husi director da escola, adjunto no mos hanoin balun husi professores sira.
Diretor da Escola (Mr.Énio Amaral Lopes) hato’o nia intervensaun katak:
Atu monta besi teralis ba kada sala de aula, maibe orsamento Konsensoens Escolar la to’o atu realiza ida ne’e tan ne’e mak presiza halo proposta ba nasional (Ministériu Edukasaun), atu bele suporta tan orsamentu balun para bele monta besi teralis iha sala de aula, nebe monta ona Komputador no Projetor, hodi uza ba hanorin. Orsamentu ne’ebe presiza nia montante liu U$4000; nune’e diresaun Nasional sei halo karta aseitasaun atu aneksa ba konsensoens escolar ida ne’e.
Iha parte seluk Director Adjuntu (Mr.Tomas da Costa) ba hasoru direitamente reitor UNITAL atu buka dalan ba Professores nain 7 ne’ebe nia nivel Edukasaun sei iha bacharelatu atu kontinua fali sira nia estudu iha ne’eba hodi hetan lisensiatura, nune’e sira bele mantein hanorin iha Sekundariu, no labele muda ba Ensino Basico.
Director Geral Nasional ne’ebe semana kotuk mai vizita eskola, nia rekomenda atu kada sala de Aula, no sala Reuniaun Professores sira nian bele tau Heroi sira nia naran.
Husu ba Professores sira wainhira halo aprosimasaun ba Estudantes sira karik, hase’e sira ho liafuan edukativu liu-liu sira ne’ebe atraza, la tuir regras, pinta fuk, tau brinkus, hakerek sira nia naran hodi bolu nia Inan Aman, maibe labele duni ba uma, sela’e orsida hetan problema iha dalan eskola mak sei responsabiliza.
Semana kotuk eskola fahe ona white board, monta ona iha sala laran, nune’e uza spidol hodi halo esplikasaun no hanorin ba estudante sira, laos atu halo fali apontamentus, tamba Professor sira balun fo todan ba alunos sira hodi hakerek, nomos spidol sei maran lalais.
Kolokasaun Professores BK (Bolsa Kandidatura) ba Ensino Basico, tinan ida ne’e sira seidauk to’o, tan ne’e sira husu ba professores sira iha ESG nebe iah nivel edukasaun Bacharelato deit, atu muda ba Ensino Basico, maibe labele lai tamba sei afeta ba prosesu aprendijazen.
Tama ba fulan Fevereiru dia 14, ita selebra loron Valentine Day tan ne’e ita ajusta ba programa divizaun estudantes nian. Iha parte divizaun estudante ninia programa ba loron ida ne’e mak, sei monta tenda ida iha kampu no tau instrumentu muzika iha ne’eba, Director sei fo instrusaun ruma, husuk estudante sira halimar kanta halo poezia no troka kado ba malu entre estudantes sira no mos entre professores sira, to’o 11:30 mak bele ensera.
Eskola sei halo missa abertura ba Ano Eskolar 2026, iha semana ida ne’e nia laran, tan ne’e bele ba konfirma ho Amu Paroku. Husu ba Professores relijiaun sira, atu halo preparasaun ba eventu ida ne’e.

Husu ba Professor sira atu halo planu de aula antes atu tama ba sala laran hodi hanorin, tamba planu de aula foin professor nain 7 mak halo.
Husu ba Professor piketi ida-idak atu hala’o ninia funsaun ho diak no responsabilidade, labele fo lisenca ba estudante sira deit mak mai husu lisensa, tamba iha ESG Same alunos sira mai husu lisenca, ba hetan problema iha dalan to’o ikus mai lori malu ba Tribunal. Husu mos ba professores sira ne’ebe karga orario laiha atu hanorin labele deskansa iha uma, maibe mai iha eskola hodi assina lista prezensa no ajuda pikete sira.
Lideransa ne’e lalika tau iha uma, tau iha fuan, maibe tau iha bolsu para bele hasai lalais hodi fo fali ba sira seluk. Rezumu liga ba planu de aula ita tenki kolia ba malu ho diak, tamba ita hanesan be’e iha talas tahan nia leten. Professor balun maibe rezumu laiha. Vandalizmu atu fo kulpa ba se? Professor vandalizmu signifika katak, balun fo apontamentus deit ba estudantes sira, depois mai tur fali iha office.
Professor sira ne’ebe atu husu lisensa, tenke husu lisensa direta ba Director assina nia karta lisensa mak foin bele ba. Wainhira Professor lisensa karik fo trabalho ruma ba estudante sira halo iha sala laran.
Iha atividade Desportiva sei ajusta nia diskrisaun ba karga orario. Ligasaun ba ida ne’e parte divisaun desportu nian hato’o sira nia programa katak, iha tempu badak Professor no estudante sira sei halo Jinastika hamutuk. Provizoriamente atividade desportiva kada sexta-feira sei hapara no halo extra kurikuler deit (hanesan Tebe bola, basketbal, voleybal…) ba estudante talentuoju sira.
Husu ba Professor sira tenke hatais ho dignu wainhira tama ba sala laran hodi hanorin. Lista prezensa labele assina hotu dala ida deit, maibe tenki mai assina loron-loron.
Iha parte seluk Divizaun estudantes (Mr. Paulino dos Santos) hato’o nia opiniaun katak, missa abertura hala’o antes de cinzas. Ba mestre sira nebe tolok alunus sira keta iha razaun ruma karik, tan ne’e husu ba diretor atu hasee diretamente ba mestre refere. Wainhira estudantes sira atraza karik labele haruka fila ba uma, maibe haruka serbisu iha eskola, tamba iha ne’e sebisu barak, pois mak haruka alunus tama aula ho memo. Kuadru rua metan no mutin, bele uza giz no spidol, kada Professor iha maneira hanorin, alunos sira tenke haketak atu bele hatene buat ruma no labele sai penonton deit iha sala laran.
Iha parte seluk divisaun desportiva (Mr. Jacinto) haktuir katak ita tenke tur hamutuk hodi halo atividade desportiva ketak. Alunos sira balun tau bringkus. Kadeira resin iha sala laran tenki hasai, maybe labele tau iha liu, se lae orsida SME sei mai tula fali ba eskola seluk. Prepara giz para hakerek. Breafing ne’e tenke hato’o nia opiniaun, laos konta fali historia.
Iha parte seluk GAT (Gabinete Apoiu Tekniku) Sr. Alsenio hato’o katak, alunos sira ne’ebe livre husi kontribuisaun eskola nian, maibe selu tiha ona, tenke lori fali nia kuitansi mai mak fo fila nia osan. Uza spidol la efetivu karik ita sei fila fali ba uza giz.
Breafing ne’e konsellu Professores lima nulu resin mak tuir, no termina iha tuku 09:20 no kontinua ba prosesu aprendijazen.
by Mr.EdoSantos26