Iha loron 28 de Setembro de 2024, Konsellu Profesór Eskola Sekundária Geral Nino Konis Santana Lospalos hala’o enkontru ho Konselu Professores iha salaun enkontru ESG Nino Konis Santana Lospalos oras tuku 9.45 to’o remata, atu ko’alia kona-ba orsamentu subsidiu governu ne’ebe aloka mai eskola refere, preparasaun ba Ezame Nasional no Pasajen da Klase iha tinan Akadémiku 2024 nian.
Sorumutu ne’e hetan partisipasaun husi profesór na’in 50 resin, modera husi Sr. Paulino dos Santos, lidera husi Diretór Sr. Enio Amaral Lopes, Adjuntu Diretor Sr. Tomas da Costa, Xefi GAT (Gabinete Apoiu Tekniku) Sr. Alcenio Marques Pereira, no Presidente KIAR (Konselu Inan Aman Responsavel Edukasaun) Sr.Paulo de Sousa (PNTL).
Ajenda enkontru ne’e inklui: Introdusaun, husi MC Sr. Paulino no Diretór Sr. Énio ne’ebé esplika objetivu husi enkontru ne’e, Aprezentasaun proposta husi kada divizaun no seksaun husi konsellu diretiva eskola nian, intervensaun husi Inspetór da eskola (maibe la marka prezensa), intervensaun husi prezidente KIARE, aprezentasaun husi matadalan EXAMNAS nian, Leitura Ata Reuniaun no taka ho orasaun.
Iha introdusaun, Sr. Paulino dos Santos subliña katak durante enkontru, lalika debate ka husu tan kona estudante sira ho atividade nebe laiha relasaun ho ensinu aprendizajen, maibé tenke haree liu ba atividade eskola nian no ajenda ne’ebé diskute iha enkontru.
Sr. Énio Lopes, nu’udar Diretór, esplika objetivu husi enkontru ne’e, katak ami hala’o enkontru ne’e tuir lei ne’ebé vigora iha rai ida ne’e, iha ne’ebé enkontru sira hanesan ne’e tenke partisipa husi partisipante 50+1 husi totál partisipante profesór sira ne’ebé eziste, hodi diskute kona-ba orsamentu ne’ebé ami simu husi governu, nia total tuir númeru estudante ne’ebé iha, mak hanesan, estudante 1.528 x $2 x fulan 8 = U$ 24.448,00 atu bele fasilita nesesidade eskola nian iha Tinan Akadémiku 2024 nian.
Entaun, atu uza orsamentu ne’e, kada divizaun/seksaun hanesan: Konselu Estudante (Seksaun Liturjia & Múzika, Seksaun Laboratóriu Siénsia no Teknolojia, Seksaun Desportiva), Seksaun Laboratóriu Multimédia, no Seksaun Biblioteka, ida-idak halo proposta ba eskola hodi asesu ba fundu refere.
Hafoin kontinua ho esplikasaun kona-ba implementasaun EXAMNAS ne’ebé sei realiza iha loron 14-21 Outubru 2024 ba partisipante klase III (12o ano), tuir matadalan nasionál, no mós Ezame Pasajen Klase ba Klase II (11o ano) no I (10o ano), ne’ebé sei realiza iha loron 18-23 Novembru 2024.

Atu nune’e kada seksaun ne’ebé halo ona proposta inklui; Seksaun Liturjia no Múzika to’o U$2.320,00; Seksaun Laboratóriu Siénsia no Teknolojia hamutuk U$269,50, Seksaun Desportu hamutuk 2.000.00, Seksaun Laboratóriu Multimédia hamutuk U$2.000.00; no Seksaun Biblioteka to’o U$2.360,00, husi seksaun sira ne’ebé hatama proposta foin atinji U$8.949,50; no sei iha orsamentu U$15.498,50 restu tanba seidauk iha proposta husi seksaun sira iha eskola ne’e atu bele uza.
Ida-ne’e halo hosi Gabinete Jestaun Eskolár nian atu garante transparénsia hosi finansiamentu governu nian ba eskola sira, hodi prevene kualkér envolvimentu iha futuru ho autoridade sira, hanesan akontese uluk husi Lider Eskolár ida-ne’e nian. Orsamentu ida-ne’e uza ho kuidadu no rigorozu tebes tuir matadalan sira ne’ebé trasa iha manuál eskolár governu nian, hodi garante katak eskola sira bele uza fundu sira tuir matadalan sira-ne’e.
Entretantu, prezidente KIARE elojia eskola nia lideransa ba nia dezempeñu, hodi nota katak maski foin kaer fulan balun, maibé hatudu ona progresu no transparénsia ne’ebé signifikativu. Nia mós louva seguransa eskola nian, ne’ebé durante ne’e mantein orden ho efetivu no kolabora ona ho Polísia Posto Lospalos (PNTL), nune’e minimiza perturbasaun tantu iha eskola laran no liur. Ida-ne’e permite ona prosesu ensinu no aprendizajen nian ne’e la’o ho di’ak.
Aleinde ne’e, iha mós input oioin hosi partisipante sira enkontru nian, mak hanesan, hafoin uza ekipamentu eskola nian, sira tenke rai fali iha eskola envezde lori no rai iha uma, fornese sala espesiál ba estudante sira ne’ebé iha problema (moras no akonsellamentu), kria mídia eskola nian no depois tau iha mídia sosiál, hadi’a protokolu serimónia mensál.
Ikus liu lee Ata Reuniaun nian no taka ho orasaun husi Sr. Paulino nu’udar MC no Moderador Reuniaun nian.
Eskritor: prof. Emiliano dos Santos